Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, geçtiğimiz dönemde yapılan vergi mevzuatı değişikliklerinin uygulama esaslarını netleştirdi. Kurumlar Vergisi Genel Tebliği taslağı ile Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları (GYO), teknokent şirketleri, yatırım teşvik belgesi sahipleri ve yurt dışı şubesi bulunan kurumlar gibi geniş bir mükellef grubunu ilgilendiren yeni kurallar ve hesaplama yöntemleri yürürlüğe girdi.
GYO’lar İçin Kâr Dağıtımı Şartı
Yeni dönemin öne çıkan düzenlemelerinden biri, Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları ve gayrimenkul fonlarını kapsıyor. Bu kurumların kurumlar vergisi istisnasından yararlanmaya devam edebilmeleri için, taşınmaz faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın en az %50’sini ortaklarına nakden veya hesaben dağıtmaları zorunlu hale getirildi. Tebliğe göre, kârın sermayeye eklenmesi (bedelsiz hisse dağıtımı) kâr dağıtımı olarak sayılmayacak. Ancak, taşınmaz faaliyetlerinin veya şirketin toplam faaliyetlerinin zararla sonuçlanması durumunda kâr dağıtım şartı aranmayacak.
Birden fazla alanda faaliyet gösteren şirketlerin ortak genel giderleri ve amortismanları, üstlendikleri maliyet ve kullanım süresi oranına göre paylaştırılacak.
Vergi İstisnalarında Kâr-Zarar Mahsubu
Tebliğ, şirketlerin vergiden muaf olan kazançları ile bu faaliyetlerden doğan zararlarının mahsubunu iki ana kategoriye ayırarak netleştirdi: Faaliyet Esaslı İstisnalar (Teknokentler, Serbest Bölgeler, Yurt Dışı Şubeler) ve İşlem Esaslı İstisnalar (Taşınmaz ve İştirak Hissesi Satışları).
Faaliyet esaslı istisnalarda, örneğin teknokentteki bir şirketin bir projesinden kâr, diğerinden zarar etmesi durumunda, bu kâr ve zarar mahsup edilecek ve kalan net kazanç üzerinden istisna uygulanacak. İşlem esaslı istisnalarda ise her işlem bağımsız kabul edilecek. Şirket aktifindeki iki gayrimenkulden birini kârla, diğerini zararla satarsa, kârlı satış için istisnadan yararlanabilecek ancak zararla sonuçlanan diğer satışı vergiden düşemeyecek. Bu zarar, kayıtlara “Kanunen Kabul Edilmeyen Gider” (KKEG) olarak işlenecek.
Yatırım Teşviklerinde Tarih Sınırı
Türkiye’de uygulanan %10 oranındaki “Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi” hesaplamasında, yatırım teşvik belgeli harcamaların durumu da formüle bağlandı. Düzenlemeye göre, 2 Ağustos 2024 tarihinden önce alınan yatırım teşvik belgelerindeki haklar asgari vergiden düşülebilecek. Ancak bu tarihten sonra teşvik belgesinde yapılan revizyonlar ve yatırım tutarı artışları asgari vergi hesabına dahil edilmeyecek. Bakanlık, bu durumda olan mükelleflere hak kaybı yaşamamaları için iki farklı hesaplama yöntemi sunarak esneklik sağladı.
Bu tebliğ, yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girecek ve hükümleri Hazine ve Maliye Bakanı tarafından yürütülecek.
