ABD’nin, Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’daki askeri varlığını genişletmek amacıyla yeni üsler açmak için Kopenhag yönetimiyle görüşmeler yürüttüğü öne sürüldü.
İngiliz yayın kuruluşu BBC’nin, görüşmelere yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre taraflar arasındaki müzakereler son aylarda hız kazandı.
Haberde, Washington yönetiminin Grönland’ın güneyinde üç yeni askeri üs kurmayı hedeflediği belirtildi. Görüşmelerin, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı “satın alma” ve gerekirse “zor kullanarak alma” yönündeki çıkışlarının ardından başlayan diplomatik krizi yumuşatma amacı taşıdığı ifade edildi.
Trump, ocak ayında yaptığı açıklamada Grönland’ın ABD’ye ait olması gerektiğini savunmuş, bunun “kolay yolla da zor yolla da” gerçekleşebileceğini söylemişti. Trump, Rusya ve Çin’in Kuzey Kutbu’ndaki etkisinin arttığını öne sürerek Grönland’ın stratejik önemine dikkat çekmişti.
Beyaz Saray, Danimarka ve Grönland ile üst düzey görüşmeler yapıldığını doğrularken, müzakerelerin içeriğine ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Beyaz Saray’dan bir yetkili, görüşmelerin “olumlu yönde ilerlediğini” söyledi.
Danimarka Dışişleri Bakanlığı da ABD ile diplomatik temasların sürdüğünü doğruladı ancak ayrıntı vermedi.
YENİ ÜSLER RUSYA VE ÇİN’İ İZLEYECEK
Habere göre ABD’nin planladığı üslerin temel amacı, Kuzey Atlantik’te Rusya ve Çin’e ait deniz hareketliliğini izlemek olacak.
Özellikle Grönland, İzlanda ve Birleşik Krallık arasında yer alan ve “GIUK Gap” olarak bilinen stratejik bölgenin gözetlenmesinin hedeflendiği belirtildi.
Kaynaklar, üslerden birinin Grönland’ın güneyindeki Narsarsuaq bölgesinde kurulmasının planlandığını aktardı. Bölgede daha önce ABD’ye ait askeri üs bulunduğu ve küçük bir havaalanının yer aldığı kaydedildi.
Yeni askeri tesislerin mevcut liman ve havaalanı altyapılarının bulunduğu alanlarda kurulmasının maliyet açısından daha avantajlı görüldüğü ifade edildi.
BBC’nin aktardığına göre ABD’li yetkililer, yeni üslerin resmi olarak “ABD egemen toprağı” statüsüne sahip olabileceği bir modeli de müzakerelerde gündeme getirdi.
Ancak kaynaklar, tarafların henüz nihai bir anlaşmaya varmadığını ve üs sayısının değişebileceğini belirtti.
Haberde ayrıca ABD’nin görüşmeler sırasında Grönland’ın kontrolünü doğrudan ele geçirme gibi bir talepte bulunmadığı ifade edildi. Danimarka ve NATO daha önce böyle bir olasılığı açık şekilde reddetmişti.
GÖRÜŞMELER PERDE ARKASINDA YÜRÜTÜLÜYOR
Diplomatik sürecin ABD Dışişleri Bakanlığı yetkililerinden Michael Needham tarafından yürütüldüğü belirtildi. Needham’ın, Trump’ın beklentilerini karşılayacak ancak Danimarka’nın “kırmızı çizgilerini” de aşmayacak bir anlaşma üzerinde çalıştığı aktarıldı.
Kaynaklara göre taraflar ocak ayından bu yana en az beş kez bir araya geldi. Görüşmelere Danimarka’nın Washington Büyükelçisi Jesper Møller Sørensen ile Grönland’ın Washington’daki üst düzey diplomatı Jacob Isbosethsen’in de katıldığı belirtildi.
ABD’nin Grönland’daki tek aktif askeri tesisi, kuzeybatıda bulunan Pituffik Uzay Üssü olarak biliniyor. Soğuk Savaş döneminde bölgede yaklaşık 17 Amerikan askeri tesisi bulunuyordu.
