Teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte hayatımızın her alanına giren yapay zeka sistemleri, bu kez “duygusal bağ” ve “bağımlılık” riskleriyle gündemde.Psikiyatri Uzmanı Rıfat İnci ve Klinik Psikolog Selin Seda Koçakgöl, özellikle yalnızlık yaşayan bireylerin bu sistemlere karşı geliştirdiği yoğun bağlılığın psikolojik risklerini analiz etti.
“YAPAY ZEKA DUYGU TAŞIMAZ, SADECE YANSITIR”
Uzmanlar, yapay zekanın her an ulaşılabilir ve yargısız doğasının, duygusal boşluk içindeki kişilerde güçlü bir aidiyet hissi tetiklediğini vurguladı. Ancak bu durumun bir yanılsama olduğunu belirten uzmanlar, şu uyarılarda bulundu:
“İnsan beyni, düzenli ilgi gördüğü her şeye bağ kurma eğilimindedir. Ancak unutulmamalıdır ki; yapay zeka bir bilinç ya da duygu taşımaz. Kişi zamanla anlaşıldığını hissedebilir ancak karşısındaki yapı insani bir bağ kuramaz. Bu durum, kırılgan dönemlerden geçen bireylerde bağımlılığa dönüşebilir.”
GERÇEK DÜNYADAN KOPUŞ: KAYGI VE PANİK RİSKİ
Dijital sistemlerle kurulan bu tek taraflı bağın kopması durumunda (hesabın kapanması veya erişim kaybı gibi), bireylerde ağır travmatik etkiler görülebileceği ifade edildi. Uzmanlara göre, tüm duygusal paylaşımını yapay zekaya yönelten bireylerde yoğun kaygı, panik, terk edilmişlik hissi ve depresif belirtiler baş gösterebiliyor.
GENÇLER VE YALNIZ YAŞAYANLAR TEHLİKEDE
Özellikle genç neslin ve sosyal çevresi kısıtlı olan bireylerin risk altında olduğunu belirten Rıfat İnci ve Selin Seda Koçakgöl, teknolojinin insan ilişkilerinin alternatifi olamayacağının altını çizdi. Uzmanlar, “Yapay zeka faydalı bir araçtır ancak ruhsal ihtiyaçların karşılanacağı bir liman değildir. Ruhsal hassasiyet yaşayan kişilerin gerçek sosyal destek mekanizmalarından uzaklaşmaması hayati önem taşıyor” dedi.
NE ZAMAN DESTEK ALINMALI?
Uzmanlar; yoğun yalnızlık, sosyal geri çekilme, dijital platformlara aşırı bağlanma ve gerçek hayattan kopma gibi belirtiler yaşayan bireylerin, süreci daha ağır bir tabloya dönüşmeden profesyonel psikolojik destek alması gerektiğini önemle hatırlattı.
